Almanya’da Steuer-ID, sosyal sigorta numarası ve diğer önemli numaralar

Kısaca önemli bilgiler

• Vergi kimlik numarası (Steuer-ID, IdNr): 11 haneli, ömür boyu değişmez. Almanya’da ilk ikamet kaydınızdan (Anmeldung) sonra Federal Merkezi Vergi Dairesi (BZSt) tarafından posta ile gönderilir.
• Vergi numarası (Steuernummer): Steuer-ID’den farklıdır. Vergi dairesi verir; özellikle serbest çalışanlar ve beyanname verenler için önemlidir.
• Sosyal sigorta numarası (Sozialversicherungsnummer): Emeklilik sigortası verir, en geç ilk işinizde. O da ömür boyu aynı kalır.
• Sağlık sigortası numarası (Krankenversichertennummer): Sağlık kartınızda yazar ve sosyal sigorta numarasından farklıdır.
• Kaybedilen numaralar ücretsiz olarak yeniden istenebilir; telefonla verilmez.

Hangi numara ne işe yarar?

Türkiye’deki T.C. kimlik numaranızın veya Türk vergi numaranızın Almanya’da bir karşılığı yoktur. Almanya’da bu numaraların hepsini ayrıca alırsınız.

Steuer-ID (vergi kimlik numarası)

Ne işe yarar? Steuer-ID, Almanya’daki tüm vergi işlemlerinde sizi tanımlayan kişisel numaradır. Her kişiye yalnızca bir numara verilir ve bu numara taşınma, evlilik veya isim değişikliğinde değişmez. Bebekler de doğumdan sonra kendi numaralarını alır.

Nasıl alınır? Ayrıca başvurmanız gerekmez. Almanya’ya taşınıp ilk kez ikamet kaydı yaptırdığınızda kayıt dairesi bilgilerinizi BZSt’ye iletir. BZSt de numaranızı kayıtlı adresinize mektupla gönderir. Bu nedenle posta kutunuzda adınızın doğru yazılı olduğundan emin olun.

İşveren neden istiyor? İşe başlarken Steuer-ID’nizi ve doğum tarihinizi işverene vermeniz gerekir. İşveren bu bilgilerle vergi sınıfınızı ve diğer kesinti bilgilerinizi (ELStAM) elektronik olarak alır. Numarayı kendi kusurunuzla vermezseniz işveren vergiyi en yüksek kesintili VI. vergi sınıfına göre hesaplamak zorundadır. Numara henüz gelmemişse ve bu sizin kusurunuz değilse, işveren en fazla üç ay süreyle tahmini bilgilerle hesaplama yapabilir.

Numaranızı nerede bulursunuz?

• BZSt’nin size gönderdiği ilk mektupta,
• Yıllık maaş vergi belgesinde (Lohnsteuerbescheinigung),
• Vergi dairesinin gönderdiği vergi bildiriminde (Steuerbescheid),
• Çoğu zaman maaş bordronuzda da yer alır.

Kaybettiyseniz: BZSt’nin internet sitesindeki çevrim içi form veya mektupla yeniden bildirim isteyebilirsiniz. Numara, kayıtlı adresinize posta ile gönderilir. Yasal nedenlerle telefonla bilgi verilmez. Acil durumlarda kimliğinizle vergi dairenize (Finanzamt) şahsen giderek de sorabilirsiniz.

Steuernummer (vergi numarası)

Steuernummer, ikamet ettiğiniz yerin vergi dairesinin size verdiği numaradır. Steuer-ID ile karıştırılmamalıdır:

• İlk kez vergi beyannamesi verdiğinizde veya serbest çalışmaya başladığınızda verilir.
• Vergi dairesi değişirse, örneğin başka bir şehre taşınırsanız, numara da değişebilir.
• Serbest çalışanlar faturalarında Steuernummer’ı veya KDV kimlik numarasını kullanmak zorundadır.

Sadece maaşlı çalışıyor ve hiç beyanname vermediyseniz, Steuernummer’ınız olmayabilir. Bu normaldir; işverenin buna ihtiyacı yoktur. Vergi dairesine yazarken her iki numarayı da biliyorsanız ikisini birlikte belirtmek, yazışmanızın doğru dosyaya ulaşmasını kolaylaştırır. İlk vergi iadesi başvurunuzda vergi dairesi size bir numara verir.

Sosyal sigorta numarası (Sozialversicherungsnummer)

Ne işe yarar? Bu numara emeklilik sigortası hesabınızı tanımlar ve işveren tüm sosyal sigorta bildirimlerinde bunu kullanır. Emeklilik sigortası numarası (Rentenversicherungsnummer) da denir; ikisi aynı numaradır. Ömür boyu aynı kalır.

Yapısı: Numara; emeklilik sigortası kurumunun bölge numarası, doğum tarihiniz, doğum soyadınızın baş harfi, bir sıra numarası ve bir kontrol rakamından oluşur.

Nasıl alınır? En geç Almanya’daki ilk işinize başladığınızda verilir. Numaranız yoksa işvereniniz sizi yine de sigortaya bildirebilir; bunun için doğum soyadınız, doğum tarihiniz, doğum yeriniz ve doğum ülkeniz gibi bilgiler gerekir. Alman Emeklilik Sigortası (Deutsche Rentenversicherung) ardından numaranızı belirler ve size bir belge gönderir.

Belgenin adı değişti: 2023’ten beri eski “sosyal sigorta kartı” (Sozialversicherungsausweis) yerine sigorta numarası belgesi (Versicherungsnummernachweis) gönderiliyor. Eskiden verilmiş kartlar geçerliliğini korur. İşverenler numarayı artık çoğunlukla elektronik olarak sorgulayabilir.

Kaybettiyseniz: Yeni bir belgeyi ücretsiz olarak şu yollarla isteyebilirsiniz:

1. Deutsche Rentenversicherung’un çevrim içi hizmetleri üzerinden,
2. Emeklilik sigortasının danışma bürolarından birinde,
3. Hastalık kasanız (Krankenkasse) aracılığıyla.

Belge kayıtlı adresinize posta ile gelir. Numara ayrıca emeklilik sigortasından gelen yazılarda ve çoğu zaman maaş bordronuzda da yer alır.

Sağlık sigortası numarası (Krankenversichertennummer)

Yasal sağlık sigortasındaysanız, hastalık kasanız size bir elektronik sağlık kartı (elektronische Gesundheitskarte, eGK) gönderir. Kart üzerindeki sağlık sigortası numarasının, kişiyi tanımlayan kısmı değişmez; başka bir kasaya geçtiğinizde de aynı kalır.

Bu numara, yasa gereği sosyal sigorta numarasından farklıdır. Doktora, hastaneye veya eczaneye gittiğinizde kartınızı yanınızda bulundurun. Kart kaybolursa veya çalınırsa hemen kasanıza bildirin ve yenisini isteyin. Yeni kart gelene kadar kasanız, doktora götürebileceğiniz geçici bir sigorta belgesi düzenleyebilir.

Aile sigortası kapsamında sigortalı olan eşiniz ve çocuklarınız da kendi sağlık kartlarını ve kendi numaralarını alır.

Numaralarınızı kimler isteyebilir?

Bu numaralar kişisel verilerinizdir ve yalnızca gerçekten ihtiyaç duyan kurumlarla paylaşılmalıdır. Steuer-ID’yi tipik olarak şunlar ister:

• İşveren: vergi kesinti bilgilerini almak için,
• Aile kasası (Familienkasse): çocuk parası (Kindergeld) başvurusunda hem sizin hem de çocuğunuzun Steuer-ID’si istenir,
• Bankanız: faiz ve temettülerde vergi muafiyeti talimatı (Freistellungsauftrag) verirken,
• Vergi dairesi: beyannamelerde ve yazışmalarda.

Sosyal sigorta numarasını ise işveren, iş ajansı (Agentur für Arbeit) ve emeklilik sigortası ister. Bu numaraları sizden telefonda veya e-postayla isteyen ve kendini resmî kurum olarak tanıtan kişilere karşı dikkatli olun.

Almanya’dan ayrılırsanız

Almanya’dan taşınsanız veya Türkiye’ye kesin dönüş yapsanız da Steuer-ID’niz ve sosyal sigorta numaranız geçerliliğini korur. İleride emeklilik başvurusu yaparken, Almanya’daki bir gelir için vergi beyannamesi verirken veya yeniden Almanya’ya döndüğünüzde aynı numaralar kullanılır. Bu nedenle ilgili mektupları ve belgeleri ayrılırken de yanınıza alın.

Almanya’ya yeni gelenler için sıralama

1. İkamet kaydı (Anmeldung): Taşındıktan sonra kayıt dairesine (Bürgeramt) gidin. Steuer-ID bu kayıttan sonra posta ile gelir.
2. Sağlık sigortası: İşe başlamadan önce bir hastalık kasası seçin ve işverene bildirin.
3. İşveren bildirimi: İşveren sizi sosyal sigortaya bildirir; sosyal sigorta numaranız yoksa bu bildirimle birlikte verilir.
4. Belgeleri saklayın: Tüm numaraları gösteren mektupları bir arada ve güvenli bir yerde tutun. Kimlik bilgilerinizle birlikte bu numaraları yabancılarla paylaşmayın.

İsminiz Türk ve Alman belgelerinde farklı yazılıyorsa (ör. “ş”, “ğ” veya “ı” harfleri nedeniyle), tüm kurumlarda pasaportunuzdaki yazımın kullanılmasına dikkat edin. Farklı yazımlar, bilgilerin eşleştirilmesini zorlaştırabilir.

Numaralarla ilgili bir hata veya karışıklık varsa (ör. iki farklı Steuer-ID veya yanlış doğum tarihi), ilgili kuruma hemen başvurun: Steuer-ID için BZSt veya vergi dairesi, sosyal sigorta numarası için Deutsche Rentenversicherung.