Almanya’da işsizlik parası başvurusu: ALG I adım adım

Kısaca önemli bilgiler

• İş ilişkinizin biteceğini öğrenir öğrenmez iş ajansına (Agentur für Arbeit) iş arayan olarak kaydolun: en geç bitişten üç ay önce, daha kısa süre varsa üç gün içinde.
• Ayrıca en geç işsizliğin ilk günü işsiz olarak kayıt yaptırmanız gerekir. Bu kayıt çevrim içi veya şahsen yapılabilir.
• İşsizlik parası (ALG I), son maaşa göre hesaplanan götürü netin %60’ı, çocuklu kişilerde %67’sidir.
• Son 30 ayda en az 12 ay sigortalı çalıştıysanız hak kazanırsınız. Süre 6 ile 24 ay arasındadır.
• ALG I bir sigorta ödemesidir. Oturum hukukunda kamu yardımı sayılmaz; ihtiyaca bağlı Grundsicherungsgeld ise farklı değerlendirilir.

ALG I ile Grundsicherungsgeld arasındaki fark

1 Temmuz 2026’dan itibaren eski vatandaşlık parası (Bürgergeld) yerine Grundsicherungsgeld ödeniyor. İki ödeme çoğu zaman karıştırılır:

ALG I biterse Grundsicherungsgeld otomatik olarak başlamaz; ihtiyacınız varsa Jobcenter’e zamanında ayrıca başvurmanız gerekir.

Kimler ALG I alabilir?

• Sigorta süresi (Anwartschaftszeit): Son 30 ay içinde en az 12 ay işsizlik sigortasına tabi çalışmış olmalısınız. Minijob bu süreye sayılmaz.
• İşsiz olmak: Haftada 15 saatten az çalışıyor olmalısınız (veya hiç çalışmıyor olmalısınız).
• İş aramak: Kendiniz iş aramalı ve iş ajansının teklifleri için ulaşılabilir olmalısınız.
• Kayıt: İşsiz olarak kayıt yaptırmış olmalısınız.

Kısa süreli, en fazla 14 hafta için önceden sözleşmesi yapılmış işlerde çalışanlar için sigorta süresi belirli gelir şartlarıyla altı aya iner.

Süreler: iki ayrı kayıt

Üç günlük süre, işvereniniz feshi geri alacağını söylese veya fesih için dava açsanız bile geçerlidir. İşsiz kaydı, iş ajansının çevrim içi portalında (elektronik kimlik doğrulamasıyla) veya şahsen yapılır. İş arayan kaydı için de iş ajansının çevrim içi hizmetlerini kullanabilirsiniz.

Ne kadar ve ne kadar süre?

ALG I, son 12 aydaki brüt maaştan (2026’da en fazla aylık 8.450 €) götürü kesintilerle hesaplanan netin %60’ı veya %67’sidir. %67 için sizin veya eşinizin vergi açısından dikkate alınan en az bir çocuğu olmalıdır.

Hesaplama aracımıza göre aylık 3.000 € brüt kazanan, I. vergi sınıfındaki bir kişi için (son 30 ayda 24 ay sigortalı, 40 yaşında):

Ödeme süresi, sigortalı çalışma süresine ve yaşa bağlıdır:

Başvuru adım adım

1. İş arayan kaydı: Fesih mektubunu aldığınız gün veya sözleşmenin biteceğini öğrendiğinizde iş ajansına bildirin.
2. İşsiz kaydı ve başvuru: Çevrim içi portalda (arbeitsagentur.de) veya şahsen. Başvuru formunu eksiksiz doldurun.
3. Belgeler: Fesih mektubu veya sözleşme, kimlik ve oturum izni, banka hesabı (IBAN), vergi kimlik numarası, sosyal sigorta numarası, son bordrolar. İşverenin düzenlediği çalışma belgesi (Arbeitsbescheinigung) genellikle iş ajansına doğrudan gönderilir.
4. Danışman görüşmesi: İş ajansındaki danışmanınızla bir anlaşma yapılır; iş arama çabalarınızı belgelemeniz istenebilir.
5. Kararı kontrol edin: ALG I kararında günlük tutar, başlangıç tarihi ve hak süresi yazar. Hesaplamada eksik bir maaş veya yanlış vergi sınıfı görürseniz bir ay içinde itiraz (Widerspruch) edebilirsiniz.

Almancanız yeterli değilse, iş ajansındaki görüşmelere güvendiğiniz bir kişiyi yardımcı (Beistand) olarak yanınızda götürebilirsiniz. Önemli belgelerin birer kopyasını her zaman kendinizde saklayın.

Sperrzeit: ne zaman para kesilir?

Sperrzeit, belirli bir süre ALG I ödenmemesi demektir:

• Kendi isteğinizle istifa veya karşılıklı fesih sözleşmesi (Aufhebungsvertrag): Önemli bir gerekçe (wichtiger Grund) yoksa genellikle 12 hafta. Bu durumda toplam hak süresi de en az dörtte bir kısalır.
• Geç iş arayan kaydı veya randevuya gelmemek: 1 hafta.
• Uygun bir iş teklifini reddetmek: 3, 6 veya 12 hafta.

Karşılıklı fesih sözleşmesi imzalamadan önce iş ajansına veya bir iş hukuku avukatına danışın. Tazminatın (Abfindung) vergisini Abfindung hesaplama aracımızla tahmin edebilirsiniz.

Sağlık sigortası, tazminat ve vergi sınıfı

Sağlık sigortası: ALG I aldığınız sürece sağlık ve bakım sigortanız devam eder; primleri iş ajansı öder. Bu dönemde emeklilik sigortasına da prim yatırılır. Sperrzeit döneminde sigorta durumunuzu sağlık kasanızla mutlaka netleştirin.

Tazminat (Abfindung): İşverenin ödediği tazminat kural olarak ALG I’den düşülmez. Ancak iş ilişkisi, işverenin uyması gereken fesih süresi beklenmeden sona erdiyse ALG I ödemesi bir süre durabilir (Ruhen). Karşılıklı fesih sözleşmelerinde bu riski önceden kontrol ettirin.

Vergi sınıfı: ALG I hesabında, hakkın doğduğu yılın başında geçerli olan vergi sınıfı esas alınır; sonraki değişiklikler belirli şartlarla dikkate alınır. Evli çiftlerin işsizlik öncesinde veya sırasında vergi sınıfı değiştirmesi ALG I tutarını etkileyebilir; iş ajansı eşler arasındaki değişikliği ancak gelirlere uygun olduğunda kabul eder. Ayrıntılar vergi sınıfı rehberimizde.

Türkiye’ye seyahat ve ek iş

Seyahat: İşsizlik parası alırken iş ajansının onayı olmadan seyahate çıkmayın. Onayla en fazla altı haftalık bir ayrılık mümkündür, ancak ALG I yalnızca ilk üç hafta için ödenir. Döndükten sonraki gün iş ajansına bildirmelisiniz. Onaysız seyahat paranın kesilmesine ve sigortanın sona ermesine yol açabilir.

Ek iş: Haftada 15 saatten az çalışabilirsiniz. Ek gelirden vergi, prim ve iş giderleri düşüldükten sonra ayda 165 € serbesttir; kalan kısım ALG I’den düşülür. Her ek işi önceden bildirin.

Sık yapılan hatalar

• Fesih davası nedeniyle kaydı ertelemek: İşvereninize karşı dava açsanız bile üç günlük kayıt süresi işler.
• Formu eksik göndermek: Eksik belgeler ödemeyi geciktirir. İlk ödemenin gelmesi birkaç haftayı bulabilir; bu dönemi planlayın.
• Değişiklikleri bildirmemek: Yeni iş, hastalık, taşınma veya seyahati hemen bildirin. Hastalığınızda ilk altı hafta boyunca ALG I genellikle devam eder, ancak doktor raporunu iş ajansına iletmelisiniz.
• Grundsicherungsgeld başvurusunu son güne bırakmak: ALG I’in bitiş tarihi kararınızda yazar; gerekirse Jobcenter başvurusunu önceden yapın.

Oturum izni ve vergi

• Oturum izni: Oturum Kanunu’na (§ 2 Abs. 3 AufenthG) göre primlere dayanan ödemeler, dolayısıyla ALG I, geçimin sağlanması değerlendirilirken kamu yardımı sayılmaz. Grundsicherungsgeld için bu kural geçerli değildir; oturum izninizin uzatılması veya vatandaşlık başvurusu planlıyorsanız Yabancılar Dairesi’ne (Ausländerbehörde) danışın.
• Vergi: ALG I vergiden muaftır, ancak diğer gelirlerin vergi oranını yükseltir. Yıl içinde 410 €’nun üzerinde aldıysanız vergi beyannamesi vermek zorundasınız.