Almanya’da Elterngeld başvurusu: ebeveyn parası rehberi 2026

Kısaca önemli bilgiler

• Elterngeld, doğumdan önceki net gelirin genellikle %65’i kadardır; ayda en az 300 €, en fazla 1.800 € (Basiselterngeld).
• Anne ve baba birlikte en fazla 14 ay Basiselterngeld alabilir; bir ebeveyn tek başına en fazla 12 ay. ElterngeldPlus ile süre iki katına çıkar, aylık tutar yarıya iner.
• Başvuru doğumdan sonra eyaletinizin Elterngeld dairesine (Elterngeldstelle) yazılı olarak yapılır. Geriye dönük ödeme yalnızca son üç ay için mümkündür.
• Doğumdan önceki son vergi yılında vergiye tabi geliri 175.000 €’nun üzerinde olan çiftler Elterngeld alamaz.
• Elterngeld vergiden muaftır, ancak diğer gelirlerin vergi oranını yükseltir. Oturum hukukunda kamu yardımı sayılmaz.

Kimler Elterngeld alabilir?

Şu şartların hepsi aynı anda sağlanmalıdır:

• Almanya’da ikamet ediyorsunuz,
• çocukla aynı evde yaşıyor ve ona kendiniz bakıyorsunuz,
• haftada en fazla 32 saat çalışıyorsunuz,
• gelir sınırını aşmıyorsunuz: Doğumdan önceki son tamamlanmış vergi yılında vergiye tabi gelir (zu versteuerndes Einkommen) çift olarak 175.000 €’yu, tek başına çocuk büyütenlerde kişisel olarak 175.000 €’yu aşmamalıdır.

Doğumdan önce çalışmayanlar da (ör. ev hanımları, öğrenciler) en az 300 € alabilir.

Serbest çalışanlar için hesaplamada genellikle doğumdan önceki son tamamlanmış vergi yılının kazancı esas alınır. Hem maaşlı hem serbest geliri olanlarda da çoğu zaman bu kural uygulanır. Vergi kararınız henüz gelmediyse Elterngeld önce geçici olarak ödenebilir ve kesin tutar sonradan belirlenir.

AB vatandaşı olmayanlar (Türk vatandaşları dahil) için ayrıca uygun bir oturum izni gerekir: yerleşim izni (Niederlassungserlaubnis), AB uzun süreli oturum izni, AB Mavi Kart veya en az altı ay çalışma izni veren bir oturum izni. Öğrenim (çalışmıyorsanız), iş arama, au-pair veya sezonluk iş amaçlı gibi bazı izinler hariçtir. Oturum izniniz bu listede değilse Elterngeld dairesine danışın.

Elterngeld ne kadar?

Hesaplamanın temeli, doğumdan önceki 12 takvim ayındaki ortalama net gelirdir. Doğum izni (Mutterschutz) ve Elterngeld alınan aylar genellikle atlanır ve yerine daha önceki aylar sayılır.

• Net gelir 1.000 € ile 1.200 € arasındaysa oran %67, 1.200 €’nun üzerindeyse kademeli olarak %65’e düşer.
• Net gelir 1.000 €’nun altındaysa oran kademeli olarak %100’e kadar yükselir.
• Hesaba katılan net gelir en fazla 2.770 €’dur; bu yüzden en yüksek tutar 1.800 €’dur.
• Kardeş bonusu: Evde küçük kardeş varsa %10, en az 75 € ek ödeme.
• İkiz ve üçüzler: Her ek çocuk için ayda 300 € ek ödeme.

Hesaplama aracımıza göre doğumdan sonra hiç çalışmayan bir ebeveyn için tahmini tutarlar (Kuzey Ren-Vestfalya, I. vergi sınıfı, yasal sigortalı, kilise vergisi yok):

Basiselterngeld, ElterngeldPlus ve Partnerschaftsbonus

İki ek “partner ayı” için iki ebeveynin de gelir kaybı yaşaması gerekir; yani babanın da en az iki ay Elterngeld alması gerekir. Tek başına çocuk büyütenler 14 ayın tamamını alabilir.

ElterngeldPlus, doğumdan sonra yarı zamanlı çalışmak isteyenler için özellikle uygundur. Partnerschaftsbonus için iki ebeveyn de aynı anda, art arda 2 ila 4 ay boyunca haftada 24 ile 32 saat arasında çalışmalıdır.

1 Nisan 2024’ten sonra doğan çocuklarda iki ebeveyn aynı anda en fazla bir ay Basiselterngeld alabilir; bu ay da ilk 12 ay içinde olmalıdır. İkiz doğum veya erken doğum gibi durumlarda istisnalar vardır.

Başvuru adım adım

1. Doğumdan önce planlayın: Hangi ebeveynin hangi aylarda ve hangi türde Elterngeld alacağını konuşun. İşverene ebeveyn izni (Elternzeit) talebini çocuğun 3. yaşına kadarki dönem için en geç yedi hafta önce, metin hâlinde (Textform) bildirin.
2. Belgeleri toplayın: Elterngeld için verilen doğum belgesi (nikâh dairesi Standesamt düzenler), son 12 ayın maaş bordroları, Mutterschaftsgeld ve işveren katkısı belgeleri, kimlik ve gerekirse oturum izni. Serbest çalışanlar son vergi kararını ekler.
3. Formu doldurun: Birçok eyalette başvuru çevrim içi ElterngeldDigital üzerinden yapılabilir. Diğer eyaletlerde form Elterngeld dairesinden alınır. İki ebeveynin aylarını tek başvuruda birlikte planlamak işi kolaylaştırır.
4. Doğumdan sonraki ilk üç ay içinde gönderin: Elterngeld en fazla üç ay geriye dönük ödenir. Başvuruyu geciktirirseniz aylar kaybolur.
5. Kararı kontrol edin: Kararda hata varsa bir ay içinde yazılı itiraz edebilirsiniz.

Elterngeld ile Elternzeit aynı şey değil

İki kavram sık karıştırılır:

Elternzeit sırasında iş ilişkiniz devam eder ve işveren sizi kural olarak işten çıkaramaz. Elterngeld ise çalışmayan veya az çalışan ebeveynin gelir kaybını karşılar. Çoğu çalışan ikisini birlikte kullanır: Elternzeit ile işten izin alır, bu dönemde Elterngeld alır. Elternzeit, Elterngeld bittikten sonra da ücretsiz olarak sürebilir.

Erken doğum: Bebek hesaplanan doğum tarihinden en az altı hafta önce doğarsa, ne kadar erken doğduğuna bağlı olarak bir ila dört ek ay Basiselterngeld alınabilir.

Doğum parası (Mutterschaftsgeld) ile ilişkisi

Annenin doğumdan sonraki doğum izni döneminde aldığı Mutterschaftsgeld ve işveren katkısı Elterngeld’den düşülür. Bu nedenle annenin ilk Elterngeld ayları pratikte çoğu zaman düşük veya sıfırdır. Bu ayları baba için ya da ElterngeldPlus olarak planlamak bazen daha avantajlıdır; Elterngeld dairesine danışın.

Vergi ve oturum izni açısından

• Vergi: Elterngeld vergiden muaftır, ancak yıllık vergi oranını yükseltir (Progressionsvorbehalt). Yıl içinde 410 €’nun üzerinde Elterngeld aldıysanız vergi beyannamesi vermek zorundasınız. Yıl sonunda ek ödeme çıkabileceğini hesaba katın.
• Vergi sınıfı: Elterngeld, doğumdan önceki vergi sınıfına göre hesaplanan nete dayanır. Vergi sınıfını değiştirmek istiyorsanız bunu erken yapmanız gerekir; ayrıntılar vergi sınıfı rehberimizde.
• Oturum izni: Oturum Kanunu’na (§ 2 Abs. 3 AufenthG) göre Elterngeld, geçimin sağlanması değerlendirilirken kamu yardımı sayılmaz.

Planlanan değişiklikler

Federal hükümet bir Elterngeld reformu üzerinde çalışıyor. Ekim 2026 itibarıyla taslak henüz yasalaşmadı. Bu rehberdeki bilgiler şu an yürürlükte olan kurallara dayanır. Doğumunuz yaklaşıyorsa güncel durumu Elterngeld dairesinden veya Familienportal’dan kontrol edin.

Sık yapılan hatalar

• Başvuruyu geç yapmak: Üç aydan eski aylar için ödeme yapılmaz.
• Partner aylarını unutmak: Babanın en az iki ay almaması, 14 yerine 12 ay demektir.
• 32 saat sınırını aşmak: Elterngeld döneminde haftada 32 saatten fazla çalışmak hakkı ortadan kaldırır.
• Doğumdan sonraki geliri bildirmemek: Elterngeld sırasında elde edilen gelir Elterngeld’i düşürür ve Elterngeld dairesine bildirilmelidir.